Tot mijn verbazing is er nog heel weinig bekend over syntropische landbouw. Misschien komt dat door dat moeilijke woord syntropie – dat je het beste uitlegt als ‘samen voeden’. Maar syntropisch werken is een enorme eyeopener! Ik volgde bij natuurboerderij Boeren in het Bos een cursus en ben inmiddels helemaal om. Cursusleider Jos Willemsen (van Teaming with Life) stond voor een groep van donkergroen getinte en natuurinclusief geoefende moestuinders, boeren en voedselboskabouters. En wist ons allemaal iets te leren. Daarom maakte ik, op basis van audio-opnamen van de cursus en met behulp van AI, dit e-book. Syntropisch werken voor dummies!
Reanimeren
Denk bij ‘syntropische landbouw’ niet alleen aan akkers en boeren. Je kunt deze manier van werken op allerlei bodemtypes toepassen: siertuin, voedselbos, zelfs een kale weide met raaigras. Voor iedere Slow Foodie die met de natuur mee voedsel verbouwt of gezond wil eten heeft de aanpak iets in petto. Ik zie het als een methode die veel overlap heeft met voedselbossen en herstellende landbouw, maar ook weer net wat andere accenten legt. ‘Landschapsreanimatie’ vond ik een mooie term die voorbij kwam: we kunnen meer natuur maken én er lekker van eten.
Hittestress
Mijn vingers jeuken inmiddels om er in eigen tuin en bij de Herenboerderij waar ik help aan de slag te gaan. Eerst maar eens een plan maken voor die gemeenschappelijke border thuis, een zonnige plek waar alles wat onze tuingroep plant het loodje legt. Dus: syntropisch denken. Niet: wat is hier mooi? Maar: wat doet het hier wel/niet goed, hoe gaan we de bodem voeden, en welke (droogte)planten gaan elkaar hier helpen?
👉 Gratis e-book “Syntropische landbouw”
Wat ik zoal leerde
Bodem & mulch
- Bedek de bodem, en niet een beetje: VEEL en VERS. Dat werkt dubbelop: bedekte bodem droogt minder snel uit én je geeft waterrijk en goed verteerbaar voedsel.
- Snoei als een dolle (snoei is groei), maar snoei op het goede moment. Dan krijg je water- en voedselrijk materiaal om mee te mulchen.
- Gebruik de meest gehate planten: trek braam en brandnetel niet uit de grond maar maai ze een paar keer per jaar. Mulch er mee, veel en vers.
- Maak heuvels en meerdere hoogtes in begroeiing. Dan houdt de bodem meer vocht vast.
Planten & bomen
- Kijk minder vanuit esthetiek naar planten (“Wat een mooie bloem”), maar vanuit functie: wat kan deze soort goed, wat is de bijdrage aan de omgeving?
- Plant niet zomaar een boom: maak eerst de bodem geschikt met mulch, diepwortelende planten, hout en snelgroeiende pionierbomen. Snoei alles een dolle, en mulch ermee.
- Plant meerjarigen en bomen, ook in je moestuin: zij zorgen voor extra voedingsstoffen, water en schaduw voor jouw eenjarige groente.
Dieren & kringloop
- Vee zorgt voor begrazing en mest, maar kan snoeien op plekken waar het goed uitkomt, zoals in een bos. Grootvee in het bos, kleinvee in het voedselbos.
- Kringloop sluiten, recyclen, klimaatadaptatie, de natuur beschermen: prima, maar niet genoeg. We kunnen de bodem en het landschap optimaliseren. En zo nóg meer natuur en voedsel maken.
Kijk de video die ik tijdens de cursus maakte over syntropisch werken in het bos, met Jos Willemsen aan het woord.
Werk jij al syntropisch? Zo ja: wat zijn je ervaringen? Of wat denk je van deze methode te kunnen gebruiken? Geef je commentaar hieronder!
